حادث هستند و هر حادثى حدّى دارد ؛ وقتى بگوييم خدا بزرگتر از همهء اشياء است ، او را از امور محدود بزرگتر شمرده‌ايم و با اين وصف هرچه او را بزرگتر از آنها بدانيم باز هم محدود خواهد بود و اينكه فرمود بزرگتر از آن است كه توصيف شود ، چون صفات واقعا بر ذات اقدسش احاطه نمىكنند ، ولى چون دايرهء لفظ و عبارت محدود است و معتقدان به خدا نمىتوانند او را آنچنان‌كه هست توصيف كنند ، خداوند عزّ و جلّ ، به اندازهء توان درك بندگان ، الفاظى را تعليم داده كه با آن الفاظ توصيفش كنند . اينكه من گفتم تكبير را به قصد عبادت و معامله با خدا بگو ؛ يعنى ، به آن اندازه كه خداوند از معرفت ذات و صفاتش به تو بهره داده است ، او را در قلب و عقل خود بزرگ بدانى و آن‌گاه با اين اعتقاد و با گفتن اللّه اكبر تنها قصد عبادت او را كنى كه او شايستهء عبادت است . اينكه گفتم در گفتارت صادق باشى ، منظور اين است كه كردار و گفتارت يكسان باشد ؛ به‌طوريكه چون اللّه اكبر مىگويى باطنت نيز موافق باشد ؛ يعنى ، در قلب و عقل و نفس و نيّتت چيزى بزرگتر از او نباشد و در نظرت چيزى از او عزيزتر نباشد و در آن حال چيزى تو را از او غافل و به خود مشغول نسازد كه خداوند در تهديد كسانى كه غير خدا را بر خدا ترجيح مىدهند ، فرموده است : قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ وَ إِخْوانُكُمْ وَ أَزْواجُكُمْ وَ عَشِيرَتُكُمْ وَ أَمْوالٌ اقْتَرَفْتُمُوها وَ تِجارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسادَها وَ مَساكِنُ تَرْضَوْنَها أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ . « 1 » پس اگر ديدى كه عقل و قلب و نفست چيزى را بر خدا ترجيح مىدهند ، بدان ! كه تو هم مشمول اين تهديد هستى و شايد از كسانى باشى كه غضب الهى آنها را

--> ( 1 ) . اى رسول ما بگو اگر شما پدران و پسران و برادران و همسران و خويشاوندان خود را و اموالى كه جمع آورده‌ايد و تجارتى كه از كسادى آن مىترسيد و خانه‌هايى كه مىپسنديد بيش از خدا و رسول و جهاد در راه او دوست مىداريد ، منتظر باشيد تا امر خدا جارى گردد و خداوند فاسقان و بدكاران را دوست ندارد . ( سورهء توبه ، آيهء 24 . )